Life sciences in de prijzen

Op 15 juni 2018 werden de winnaars van de Spinozapremie bekend gemaakt. De Spinozapremie is een jaarlijks terugkerende prijs voor die wetenschapper die zich voortreffelijk heeft ingezet in zijn eigen vakgebied. Ook is er sinds 2018 een nieuwe prijscategorie bij, de Stevinpremie, voor onderzoek met maatschappelijke impact.

De Nederlandse organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO) reikt sinds 1995 elk jaar de spinozapremies uit via subsidies van de overheid. Deze prijs bestaat uit een beeldje en een geldbedrag van 2,5 miljoen euro. In 2018 heeft NWO op het gebied van de life sciences veel winnaars aangewezen. Daar ben ik erg blij mee, want er is veel veelbelovend onderzoek bij. De commissie moet de prijzen wel verdelen over zoveel mogelijk vakgebieden, en ze moet in ieder geval een goede balans tussen alfa/gamma-, bèta-, en medische wetenschappen aanhouden.

 

Afweersysteem bacterie

Microbioloog John van der Oost van Wageningen University heeft de Spinozapremie gewonnen voor zijn werk aan CRISPR-Cas, een afweersysteem van bacteriën waar ik eerder al uitgebreid over schreef. In dit filmpje zie je zijn reactie en zijn onderzoekslab.

Krachten in de cel

Hoogleraar Marileen Dogterom van de TU Delft won de prijs voor haar onderzoek naar het celskelet, het cytoskelet, een dynamisch geraamte van de cel. Ze gebruikt de natuurkunde om dat geraamte te onderzoeken, en ze meet daarvoor de mechanische krachten. Dat zijn de krachten die eiwitten in een cel uitoefenen om een cel bijvoorbeeld te laten delen of te laten bewegen. Dogterom meet die krachten. Ze keek specifiek naar microtubuli, transportsystemen voor andere eiwitten in de cel. Ze was de eerste onderzoeker die de krachten kon meten die deze microtubuli uitoefenen op andere onderdelen in de cel.

Cel in 3D

De volgende prijswinnaar kijkt ook naar het cytoskelet van de cel, dat is de van oorsprong Russische celbioloog Anna Akhmanova van Universiteit Utrecht. Verder onderzoekt ze ook nieuwe beeldtechnieken om in de cel te kunnen kijken, zoals 3D technieken met een zeer hoge resolutie. Het is haar droom om een cel ooit nog beter in beeld te kunnen brengen.

 

Ebola en Zika-virus

Sinds 2018 is er een nieuwe prijs bijgekomen, de Stevinpremie. Deze is bedoeld voor een wetenschapper die met zijn onderzoek ook de maatschappij weet te beïnvloeden. NWO wil zo een brug slaan tussen de vaak abstracte wetenschap en de maatschappij. De Stevinpremie moet onderzoekers stimuleren hun onderzoek maatschappelijk relevant te maken.

Voor 2018 op het gebied van de life sciences gaat de Stevinpremie naar virologe Marion Koopmans van het Erasmus MC in Rotterdam. Ze vocht met haar kennis mee tegen de verdere verspreiding van virusziektes als Ebola en Zika. Tijdens de Ebola-uitbraak leidde ze drie mobiele laboratoria in Sierra Leone en Liberia. Later ging ze ook naar Latijns-Amerika om de impact van Zika op zwangere vrouwen aldaar te onderzoeken.

Pas in september 2018 ontvangen deze prijswinnaars officieel hun prijs van NWO.

Meer informatie

Op de website van NWO lees je meer over de Spinoza- en Stevinpremies, de prijswinnaars van 2018 en vorige jaren.

Follow me on social networks

  • LinkedIn - Black Circle
  • Twitter - Black Circle
  • Facebook - Black Circle

© 2018 by Ilse Naus. Proudly created with Wix.com