Mysterieuze bacteriofaag

Sinds de veelbelovende berichten van patiënten met bacterie-infecties die behandeld zijn met een bacteriofaag in Georgië, was dit virus veel in het nieuws. Het RIVM heeft het Elivia Instituut in Georgië een bezoek gebracht en daar verslag van uitgebracht op 28 mei 2018. In het rapport concluderen onderzoekers dat we nog onvoldoende weten.

Ondanks de vele berichten in de media in oktober vorig jaar over de heilzame werking van de bacteriofaag (of verkort, faag), dat onder meer begon met een uitzending van De Wereld Draait Door op 20 oktober 2017, blijkt de werkelijkheid schimmiger. 

Zoals ik schreef op 24 november 2017 is zo'n virusbehandeling nog niet voor elke patiënt weggelegd. Maar waarom helpt het bij sommige mensen dan wel, en bij anderen niet?

Behandeling op maat

Er moet een faag beschikbaar zijn voor de specifieke bacterie waar de patiënt mee geïnfecteerd is, en die is er niet altijd. Ook zijn er van een bacteriesoort veel subtypes, die het moeilijk maken om de juiste faag te vinden. Meer onderzoek hiernaar is dus nodig, maar wet- en regelgeving houdt dit tegen. Zoals het RIVM ook aangeeft is de Europese wet- en regelgeving nog niet aangepast voor persoonsspecifieke behandelingen, ofwel personalized medicine in vakjargon. Medicijnen zijn dus nog niet op maat beschikbaar, al wil de medische wetenschap daar wel naartoe. Voor veel medische behandelingen blijkt dat namelijk effectiever dan een algemeen middel voorschrijven. Zo helpt chemotherapie (ofwel bestraling), in de bestrijding van kanker, minder goed dan een combinatie van chemotherapie met immunotherapie. Bij immunotherapie gebruikt de arts de eigen cellen van de patiënt om de kankercellen te lijf te gaan. Dat zijn cellen van het immuunsysteem die ons beschermen tegen ziekteverwekkers en beschadigde cellen opruimen.

Helse taak

Voor de bacteriofaagtherapie betekent dit dat onderzoekers bij elke patiënt op zoek moeten gaan naar het virus dat de bacterie aanvalt waarmee de patiënt is geïnfecteerd. Een helse taak dus. Tot nu toe zijn alleen patiënten met (oppervlakkige) huidinfecties en chronische darm- en urineweginfecties behandeld met een bacteriofaag. En die waren allemaal uitbehandeld met antibiotica, dus geen enkel antibioticum hielp nog. De vraag is of de bacteriofaag ook voor andere patiënten een oplossing biedt. 

En nu?

Enkele onderzoekers zijn al met fagen bezig, zowel in een klinische setting als in het laboratorium. Marc Bonten van het UMC Utrecht behandelt zijn patiënten met fagen die hij uit België haalt, waar de bereiding van fagen in apotheken wel is toegestaan. Bonten wil klinisch onderzoek op gaan zetten met fagen, maar hij wacht nog op toestemming van de Centrale Commissie Mensgebonden Onderzoek om dit te mogen doen.

Meer fundamenteel onderzoek doet Stan Brouns van de TU Delft. Hij kijkt naar de interactie tussen virussen en bacteriën, om zo beter te begrijpen hoe een eventuele therapie kan werken. Tot die tijd blijft de bacteriofaag een mysterieus virus.

Meer informatie

Het nieuwsbericht van het RIVM naar aanleiding van het uitgebrachte rapport over het bezoek aan de Elivia-kliniek in Georgië. 

De NOS berichtte op 28 mei 2018 over het bezoek van het RIVM aan de kliniek.

Follow me on social networks

  • LinkedIn - Black Circle
  • Twitter - Black Circle
  • Facebook - Black Circle

© 2018 by Ilse Naus. Proudly created with Wix.com